Gaji minimum di Malaysia: Kadar terkini dan hak pekerja

Gaji minimum merupakan salah satu instrumen dasar buruh yang penting dalam memastikan keadilan sosial dan ekonomi kepada para pekerja di Malaysia. 

Sebagai usaha berterusan untuk melindungi hak pekerja berpendapatan rendah serta mengelakkan amalan eksploitasi oleh pihak majikan, kerajaan Malaysia telah menetapkan kadar gaji minimum.

Penetapan ini dibuat menerusi peruntukan undang-undang yang kukuh, khususnya di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011 [Akta 732] dan Akta Kerja 1955 [Akta 265]. Melalui undang-undang yang digubal ini, kadar upah minimum wajib dipatuhi oleh semua majikan yang tertakluk, tanpa mengira sektor atau status pekerjaan.

Artikel ini membincangkan secara menyeluruh mengenai kadar gaji minimum terkini yang telah diwartakan oleh kerajaan. Selain itu, ia turut menjelaskan hak-hak pekerja berkaitan gaji minimum serta langkah-langkah yang boleh diambil sekiranya majikan tidak mematuhi perintah yang ditetapkan.

• Apa itu gaji minimum dan kenapa ia diperkenalkan?
• Kadar gaji minimum semasa di Malaysia
• Siapa yang layak terima gaji minimum?
• Siapa yang tidak layak terima gaji minimum?
• Hak pekerja dan tindakan jika gaji tidak ikut kadar minimum
• Tahu hak anda, tuntut yang sepatutnya
• Soalan lazim

Apa itu gaji minimum dan kenapa ia diperkenalkan?

Gaji minimum merujuk kepada kadar upah asas terendah yang wajib dibayar oleh majikan kepada pekerja bagi sesuatu tempoh kerja. Tempoh kerja ini boleh merangkumi bayaran secara bulanan, harian atau mengikut jam. 

Penetapan kadar ini adalah sebagaimana diperuntukkan di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011 [Akta 732].

Penetapan kadar ini bertujuan untuk:

• Memberi perlindungan pendapatan asas kepada semua pekerja, terutamanya pekerja berpendapatan rendah

• Meningkatkan kualiti hidup golongan berpendapatan rendah

• Mengurangkan ketidaksamaan dalam struktur gaji negara

• Memastikan pekerja, termasuk yang melakukan kerja tidak mahir, menerima bayaran minimum yang wajar

Kadar gaji minimum semasa di Malaysia

Selaras dengan pengumuman rasmi kerajaan, mulai 1 Februari 2025, kadar gaji minimum nasional telah dinaikkan daripada RM1,500 kepada RM1,700 sebulan. 

Pelaksanaan kadar baharu ini adalah mengikut peruntukan di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011 [Akta 732], dan tertakluk kepada syarat-syarat berikut:

• Berkuat kuasa serta-merta bagi majikan yang menggaji lima (5) orang pekerja atau lebih

• Turut terpakai kepada semua majikan dalam sektor profesional, tanpa mengira jumlah pekerja

Penangguhan sementara selama enam bulan diberikan kepada majikan yang mempunyai kurang daripada lima orang pekerja. Pelaksanaan penuh kadar RM1,700 sebulan bagi kumpulan ini akan bermula pada 1 Ogos 2025.

Bagi pekerja yang dibayar berdasarkan hasil kerja (seperti jumlah tan metrik), komisen, tugasan tertentu, atau kadar perjalanan, jumlah pendapatan bulanan hendaklah dikira secara keseluruhan. Pendapatan ini tidak boleh kurang daripada RM1,700 bagi mematuhi peraturan gaji minimum.

Siapa yang layak terima gaji minimum?

Perintah Gaji Minimum 2025 yang diwartakan oleh kerajaan Malaysia memperluaskan perlindungan kepada hampir semua pekerja sektor swasta, tanpa mengira bentuk atau status pekerjaan. Ini termasuk pekerja tetap, pekerja kontrak, pekerja sambilan dan pekerja harian.

Perintah ini dikuatkuasakan di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011 [Akta 732], dan turut disokong oleh Peraturan Kerja (Pekerja Separa Masa) 2010 bagi pekerja yang tidak bekerja sepenuh masa.

Bagi pekerja sambilan, gaji minimum dikira secara pro rata mengikut jumlah jam kerja sebenar dalam seminggu. Pengiraan ini memastikan mereka dibayar secara adil berdasarkan waktu kerja yang dilaksanakan.

Ini bermaksud, walaupun seseorang bekerja kurang daripada waktu kerja standard (contohnya 44 jam seminggu), mereka tetap berhak menerima bayaran yang setimpal. Bayaran tersebut mestilah sekurang-kurangnya pada kadar yang bersamaan dengan kadar gaji minimum semasa.

Antara sektor utama yang tertakluk di bawah perintah ini termasuk sektor perkilangan, pembinaan, peruncitan, makanan dan minuman (F&B), e-dagang, logistik dan lain-lain. Perintah ini turut meliputi semua pekerja tanpa mengira kewarganegaraan, selagi mereka bekerja dalam sektor swasta yang tidak dikecualikan.

Siapa yang tidak layak terima gaji minimum?

Terdapat beberapa golongan yang tidak termasuk dalam perlindungan gaji minimum secara automatik. Pekerja dalam kategori ini perlu lebih berhati-hati dan disarankan menyemak kontrak atau perjanjian kerja mereka bagi memahami hak sebenar yang dimiliki.

Individu yang menjalani latihan industri atau bekerja sebagai sukarelawan tanpa kontrak rasmi tidak dianggap sebagai pekerja berstatus bergaji mengikut takrif undang-undang. Oleh itu, majikan tidak diwajibkan membayar gaji minimum kepada mereka, kecuali jika terdapat perjanjian bertulis yang menetapkan sebaliknya.

Selain itu, pekerja domestik seperti pembantu rumah dan tukang kebun juga tidak termasuk secara langsung di bawah perlindungan gaji minimum seperti yang diperuntukkan dalam undang-undang sedia ada. 

Namun begitu, terdapat majikan yang secara sukarela menetapkan kadar gaji yang setimpal melalui kontrak kerja sebagai tanda keadilan dan penghargaan terhadap perkhidmatan mereka.

Hak pekerja dan tindakan jika gaji tidak ikut kadar minimum

Jika majikan membayar gaji di bawah kadar minimum yang ditetapkan, ia merupakan satu kesalahan serius. Pekerja berhak mengambil tindakan untuk menuntut bayaran yang setimpal serta mendapatkan perlindungan undang-undang.

Berikut adalah tindakan yang boleh diambil jika gaji tidak ikut kadar minimum:

1. Langkah pertama ialah menyemak semua dokumen berkaitan pekerjaan seperti kontrak kerja, slip gaji bulanan dan sebarang rekod komunikasi rasmi dengan majikan. Ini penting untuk memastikan kadar bayaran yang diterima adalah selaras dengan kadar gaji minimum semasa.

2. Pekerja perlu menyimpan semua bukti berkaitan pembayaran gaji, termasuk penyata gaji, resit tunai (jika ada), dan bukti pemindahan bank. Selain itu, rekod caruman kepada KWSP dan PERKESO juga perlu dikumpulkan bagi membuktikan wujudnya ketidakpatuhan terhadap perintah gaji minimum.

3. Sekiranya terdapat pelanggaran, pekerja boleh mengemukakan aduan secara rasmi kepada pihak berkuasa. Aduan boleh dibuat dengan hadir ke Jabatan Tenaga Kerja (JTK) yang berhampiran atau melalui platform digital Working for Workers (WFW) yang disediakan oleh Kementerian Sumber Manusia.

Aplikasi ini membolehkan pekerja membuat aduan secara sulit dan selamat tanpa perlu hadir secara fizikal.

4. Selain membuat aduan, pekerja boleh menuntut tunggakan gaji melalui Mahkamah Buruh. Bantuan juga boleh diperoleh daripada kesatuan sekerja atau pertubuhan buruh yang relevan bagi mendapatkan nasihat lanjut dan tindakan susulan.

Tahu hak anda, tuntut yang sepatutnya

Sebagai pekerja sama ada sepenuh masa, sambilan, kontrak atau harian, anda berhak menerima bayaran sekurang-kurangnya pada kadar minimum yang telah ditetapkan oleh undang-undang.

Bayaran ini merupakan hak yang dijamin kepada setiap pekerja dan harus disesuaikan mengikut tempoh kerja, sama ada secara bulanan, harian atau setiap jam. Kegagalan majikan untuk mematuhi perintah ini bukan sahaja menyalahi undang-undang, malah turut menjejaskan hak pekerja berpendapatan rendah dari segi sosial dan ekonomi.

Pekerja digalakkan untuk bertindak secara bijak dan berani sekiranya menghadapi isu gaji di bawah paras minimum. Kerajaan telah menyediakan saluran rasmi dan selamat untuk anda membuat aduan serta mendapatkan pembelaan sewajarnya.

Soalan lazim

1. Apakah perintah gaji minimum yang terkini di Malaysia?

Perintah Gaji Minimum terkini berkuat kuasa mulai 1 Februari 2025. Ia menetapkan kadar gaji minimum sebanyak RM1,700 sebulan bagi majikan yang menggaji lima orang pekerja atau lebih. Selain itu, kadar ini turut terpakai kepada semua majikan yang menjalankan aktiviti profesional, tanpa mengira bilangan pekerja yang diambil.

Bagi majikan yang menggaji kurang daripada lima orang pekerja, kadar ini akan dikuatkuasakan bermula 1 Ogos 2025, selepas tempoh penangguhan selama enam bulan yang diberikan oleh kerajaan.

2. Apakah akta yang menetapkan dan menguatkuasakan gaji minimum di Malaysia?

Penetapan gaji minimum dibuat melalui Perintah Gaji Minimum yang diwartakan di bawah Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011 [Akta 732]. Penguatkuasaan dan tindakan ke atas ketidakpatuhan (termasuk penalti) juga berasaskan Akta 732 dan dilaksanakan oleh Jabatan Tenaga Kerja. 

3.Apakah yang boleh saya lakukan jika majikan tidak membayar gaji mengikut kadar minimum?

Jika majikan tidak membayar gaji mengikut kadar minimum yang ditetapkan, pekerja boleh membuat aduan kepada Jabatan Tenaga Kerja (JTK) sama ada secara fizikal di pejabat berhampiran atau melalui aplikasi Working for Workers (WFW).

Selain itu, pekerja juga boleh mendapatkan nasihat daripada kesatuan sekerja atau memfailkan tuntutan di Mahkamah Buruh. Majikan yang gagal mematuhi perintah boleh didenda sehingga RM10,000 bagi setiap pekerja yang terlibat. 

Jika pelanggaran itu berterusan selepas sabitan, akan dikenakan denda tambahan RM1,000 bagi setiap hari. Bagi kesalahan berulang, hukuman boleh meningkat kepada denda maksimum RM20,000 atau penjara sehingga lima tahun.

4. Berapa gaji minimum yang dikenakan cukai pendapatan?

Gaji minimum sebanyak RM1,700 sebulan (bersamaan RM20,400 setahun) biasanya tidak dikenakan cukai pendapatan. Walau bagaimanapun, kelayakan cukai bergantung kepada jumlah pendapatan bercukai selepas mengambil kira potongan dan pelepasan individu.

Untuk pengiraan yang lebih tepat, pekerja disarankan merujuk terus kepada Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN) atau menggunakan kalkulator cukai rasmi LHDN.